ÇİN ULUSLARARASI TİCARET MAHKEMESİ

Av. HAMZA ÇELİK

ÇİN ULUSLARARASI TİCARET MAHKEMESİ

Av. HAMZA ÇELİK

 

Çin Uluslararası Ticaret Mahkemesi(China International Commercial Court-CICC), 2018 yılında uluslararası ticaret davalarına hakemlik yapmak ve hüküm vermek için kurulmuştur. Mahkeme “Kuşak ve Yol Girişimi”ne yargısal destek sağlamayı ve uluslararası uyuşmazlıklarda karar mercii olmayı amaçlamaktadır.

Mahkemenin genel olarak prensibi; uluslararası ticari davaları hukuka uygun olarak adil bir şekilde ve hızlıca sonuçlandırmaktır. Bu mahkemeler kurulduğu günden bu yana birçok uluslararası ticari davayı karara bağlamıştır. 3 ay gibi kısa bir süre içerisinde uluslararası ticari uyuşmazlıkları çözerek zaman ve masraf açısından önemli ölçüde tasarruf sağlamaktadır.

Çin Uluslararası Ticaret Mahkemeleri, Çin ile iş yapan ülkeleri ve şirketleri hesaba kattığımızda çığır açan bir yenilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Mahkeme sınır ötesi uyuşmazlıklarda önemli bir rol oynamaktadır. Uluslararası açıdan güven ve etkinlik unsurunu kuvvetlendirmek için tarafların yasal hak ve menfaatlerini koruyarak şeffaf bir izlenim oluşturmaktadır. Bu doğrultuda kararlarda muhalif görüşlere de yer verilmektedir. Çin iç hukukuna ve politikalarına baktığımızda, uluslararası açıdan böyle bir yenilik yabancı şirketlerin Çin yasalarına ve Çin hukuk sistemine güvenini arttırmaktadır.

Çin Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nin, Çin hukuk sisteminde bağımsız olmasına rağmen Çin Yüksek Halk Mahkemesi (the Supreme People's Court of China -SPC) bünyesinde kurulduğunu söyleyebiliriz. Çin Yüksek Halk Mahkemesinin 4. Hukuk dairesi Uluslararası Ticaret Mahkemesini koordine etmekten ve yönetmekten sorumludur. Uluslararası Ticaret Mahkemesi inceleyeceği uyuşmazlıklarda üç veya daha fazla yargıcın katılımıyla gerçekleşmektedir. Bu yargıçların uluslararası anlaşmalar, uluslararası ticaret, uluslararası yatırım ve ticari gelenekler konusunda uzman olan kişilerden seçilmektedir. Yargıçlar İngilizce ve Çince dillerini bilmek zorundadır. Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ndeki yargıçların Çin vatandaşı olması gerekirken mahkeme bünyesinde yabancı ve Çinli hukukçulardan oluşan bir komite kurulmuştur. Bu hukukçular yabancı hukuk sistemleri ve kuralları konusunda mahkemeye yardımcı olmakta, tavsiye ve önerilerini mahkemeye sunmaktadır.

Çin Uluslararası Ticaret Mahkemesinde, görülecek davaların uluslararası niteliği göz önünde bulundurularak delil toplama, sözlü ifadeler ve duruşmalar konusunda telekomünikasyon ve diğer teknolojik araçlar kullanılabilmektedir.

Son olarak, Çin Uluslararası Ticaret Mahkemesinin verdiği kararlar nihaidir ve temyize tabi değildir.

Çin Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Çin ile ticari ilişkileri olan Türk şirketlerini de önemli ölçüde ilgilendirmektedir. Ülkemizde bu alanda birçok uyuşmazlıkla karşılaşan şirket bulunmaktadır. Bazı şirketler ödemelerini alamazken, bazıları da Çin’den satın aldığı ürünün ayıplı çıkması sebebiyle zarara uğramaktadır. Çin Uluslararası Ticaret Mahkemeleri bu tür uyuşmazlıkları hızlı ve güvenilir bir şekilde karara bağlamaktadır. Yargısal açıdan Çin’in uluslararası itibarını güçlendirmesi planlanan bu mahkemeler Çin ile ticari ilişkilerde önemli bir rol oynamaktadır.